Dalay Lama Tibet'in en büyük politik ve ruhani lideridir. Bütün hayatını Budizm'e (dört mezhebin tamamının emirlerini yerine getirir) ve halkına hizmet etmeye adamıştır. Tsong Khapa'nın -Gelukpa mezhebinin kurucusu- ruhani takipçileri olarak ortaya çıkmıştır. Tibet'te en iyi konumlarına 17. yüzyılda 5.Dalay Lama zamanında gelmişlerdir. 1642'de Moğol Prensi Güşri Kağan, Tibet'in politik ve ruhani lideri olmak için 5.Dalay Lama'ya (1617-1682) yardım etmiştir. Çünkü Dalay Lama Tibetliler tarafından Chenresig'in, Merhamet Tanrısının, dünyevi temsili olarak kabul edilir. Bu da ona tanrısal bir otorite verir. Bunun da ötesinde birçok Tibetli liderini çocukluktan itibaren izler ve böylelikle liderlerine karşı bir sıcaklık duygusu da beslemiş olur. Her bir lider bir öncekinin aynısıdır ve bu fark edildiğinde hiçbir zaman için seçilmez ya da görevlendirilmezler.

Taschilhunpo Manastırı, 1447 yılında, geçmişe bakıldığında ilk Dalay Lama olarak bilinen Panchen Gedun Drup tarafından kurulmuştur. Kendisinden sonra gelen baş keşişlere de bilgeliklerinden dolayı ''Panchen'' ismi verilmiştir. 5. Dalay Lama öğretmenine, Panchen Lobsang Chokyi’ye (1570-1662), manastırı ve bazı ek eyaletleri vermiştir. Panchen Lamalar reenkarnasyona dayanarak seçildikten sonra, her gelen Panchen Lama manastır ve eyaletlerin sahibi olmaya devam etmiştir.

Komünist Çin propagandasının tersine, Panchen Lamaları ve diğer yüksek mevkideki lamalar, Tibet'in herhangi bir bölgesindeki politik yönetime karışmaksızın sadece otoritelerini uygulamakla kalmışlardır. Tibet'in işgalinden sonra, Komünist Çin Hükümeti konumunu yasallaştırmak için sürekli olarak Panchen Lama'yı kullanmaya çalışmış ve onu görevden çekilmeye hatta bazı durumlarda Dalay Lama'nın yerine geçmeye zorlamıştır. Fakat Panchen Lama bunu her zaman reddetmiş ve bunun sonucu olarak da yıllarca mahkum olmuş ve işkenceye maruz kalmıştır.

Teoride Dalay Lama mutlak liderdir. Pratikte ise durum farklıdır. Ülkenin gelenek ve göreneklerini takip edip etmediğini anlamak amacıyla çeşitli kontrollere tabi tutulur. Tibet'in politik ve ruhani lideri olduğundan, yönetimde sivil hizmetler dini ve seküler olmak üzere ikiye ayrılır. Sivil monastik hizmette Tsedrung adı verilen özel olarak eğitilmiş 300 rahip ve sivil sekülerizm hizmetinde yine aynı sayıda Shodrung adı verilen soylular vardı. Soylu aileler, hükümet hizmeti için biraz maaşa karşılık ya da maaş almaksızın görevlendirilmiş olan en az bir çocuk sağlamakla yükümlüydüler. Dalai Lama'nın altındaki sekülerizm yetkilisi başbakan ve Tibet'teki en önemli yönetim organı olan Kashang kabinesiydi. 1959'da Çin işgalinden sonra, hükümet kendisini tamamen aynı yapıda olmak üzere Dhramsala'da oluşturdu. Günümüzde bugünkü geleneksel Tibet'in yarısı ve Tibet'in topraklarının tamamına sahip olan sözde özerk Tibet'i temsil eden bir hükümet yok. Kashang'ın altında; finans, dış işleri, silahlı kuvvetler, hazine ve yerel yönetimler gibi direk ülkenin yönetimiyle ilgilenen farklı yönetim kadroları vardı.

Tibet; Doto (Kham), Dome (Amdo) ve Utsang (merkez ve batı Tibet) olmak üzere 3 büyük bölgeye ayrılmıştı. Bu bölgelerin her biri Chikyab adı verilen sadece o bölgeyle ilgilenen bir vali tarafından yönetilirdi. Bu bölgeler kendi içlerinde Dzogpons adı verilen iki görevli tarafından yönetilirdi.

Bugünkü Dalay Lama'nın, Lhasa'dan uzak bölgelerin yönetimde toprak alma sistemiyle reform yapma planları vardı; ama bu plan gerçekleşemeden Dalay Lama vatanını terk etmeye zorlandı.